Rig Veda‎ > ‎Mandal 10‎ > ‎Sukta 025‎ > ‎

Mantra Rig 10.025.009

MANTRA NUMBER:
Mantra 9 of Sukta 25 of Mandal 10 of Rig Veda
Mantra 4 of Varga 12 of Adhyaya 7 of Ashtak 7 of Rig Veda
Mantra 91 of Anuvaak 2 of Mandal 10 of Rig Veda


MANTRA DEFINITIONS:
ऋषि:   (Rishi) :- विमद ऐन्द्रः प्राजापत्यो वा वसुकृद्वा वासुक्रः
देवता (Devataa) :- सोमः
छन्द: (Chhand) :- विराडार्षीपङ्क्ति
स्वर: (Swar) :- पञ्चमः


THE MANTRA

The Mantra with meters (Sanskrit)
त्वं नो॑ वृत्रहन्त॒मेन्द्र॑स्येन्दो शि॒वः सखा॑ । यत्सीं॒ हव॑न्ते समि॒थे वि वो॒ मदे॒ युध्य॑मानास्तो॒कसा॑तौ॒ विव॑क्षसे ॥

The Mantra without meters (Sanskrit)
त्वं नो वृत्रहन्तमेन्द्रस्येन्दो शिवः सखा । यत्सीं हवन्ते समिथे वि वो मदे युध्यमानास्तोकसातौ विवक्षसे ॥

The Mantra's transliteration in English
tvaṁ no vṛtrahantamendrasyendo śivaḥ sakhā | yat sīṁ havante samithe vi vo made yudhyamānās tokasātau vivakṣase ||

The Pada Paath (Sanskrit)
त्वम् । नः॒ । वृ॒त्र॒ह॒न्ऽत॒म॒ । इन्द्र॑स्य । इ॒न्दो॒ इति॑ । शि॒वः । सखा॑ । यत् । सी॒म् । हव॑न्ते । स॒म्ऽइ॒थे । वि । वः॒ । मदे॑ । युध्य॑मानाः । तो॒कऽसा॑तौ । विव॑क्षसे ॥

The Pada Paath - transliteration
tvam | naḥ | vṛtrahan-tama | indrasya | indo iti | śivaḥ | sakhā | yat | sīm | havante | sam-ithe | vi | vaḥ | made | yudhyamānāḥ | toka-sātau | vivakṣase ||
 


ब्रह्म मुनि जी Brahma Muni ji

१०।०२५।०९

मन्त्रविषयः

 

 

अन्वयार्थः

(वृत्रहन्तम-इन्दो) हे अत्यन्त-पापनाशक-आनन्दरसपूर्णं परमात्मन् ! (त्वम्-इन्द्रस्य शिवः सखा) त्वमात्मनः कल्याणसाधकः सखाऽसि (तोकसातौ समिथे) प्रजानां सन्ततीनां प्राप्तिरूपे संग्रामे गृहस्थाश्रमे (युध्यमानाः) संघर्षं कुर्वाणाः (यत् सीं हवन्ते) त्वामामन्त्रयन्तेऽर्चन्ति (वः-मदे वि) त्वां हर्षनिमित्तं विशिष्टतया स्तुमः (विवक्षसे) त्वं महानसि ॥९॥

(वृत्रहन्तम-इन्दो) हे अत्यन्त पापविनाशक ! आनन्दरसपूर्ण परमात्मन् ! (त्वम्-इन्द्रस्य शिवः सखा) तू आत्मा का कल्याण-साधक मित्र है। (तोकसातौ समिथे) संतानों के प्राप्तिरूप संग्राम में-गृहस्थ आश्रम में (युध्यमानाः) संघर्ष करते हुए (हवन्ते) अर्चित करते हैं। (वः-मदे वि) तेरी हर्षनिमित्त विशिष्टरूप से हम स्तुति करते हैं। (विवक्षसे) तू महान् है ॥९॥

भावार्थः

 

परमात्मा उपासक के पापों को नष्ट करनेवाला और आनन्दरस से पूर्ण करनेवाला कल्याणकारी मित्र है। गृहस्थ आश्रम में संतानों की प्राप्ति के लिये वह स्तुति करने योग्य है ॥९॥


Comments